Na Europie nie ma życia? W kierunku księżyca lecą dwie misje, a naukowcy studzą zapał

19 stycznia 2026, 10:06

Europa, księżyc Jowisza, to jedno z najbardziej interesujących naukowców ciał Układu Słonecznego. Uczeni spodziewają się, że w słonym oceanie pod warstwą lodu istnieje życie. Obecnie w kierunku Europy zmierzają dwie misje naukowe. Europejska Juice została wystrzelona w kwietniu 2023 i dotrze w pobliże Jowisza w lipcu 2031 oraz amerykańska Clipper, która wyruszyła w październiku 2024, a w okolice Jowisza przybędzie w kwietniu 2030. Teraz jednak zespół profesora Paula Byrne'a z Washington University studzi zapał badaczy. Zdaniem amerykańskich uczonych na Europie nie ma warunków do podtrzymania życia.



U dzieci narażonych na zanieczyszczone powietrze dochodzi do zmian w DNA

6 marca 2021, 08:42

Wystarczy jeden dzień kontaktu z powietrzem zanieczyszczonym przez spaliny samochodowe czy dymy z pożarów lasów, by nasze dziecko było w przyszłości narażone na większe ryzyko chorób serca i innych schorzeń. Badania przeprowadzone m.in. przez naukowców z Uniwersytetu Stanforda są pierwszymi, podczas których oceniono wpływ zanieczyszczenia powietrza na pojedyncze komórki


Supergromada

Poszukiwacze zaginionych gwiazd

24 listopada 2010, 16:18

Nasza Grupa Lokalna Galaktyk, czyli około pięćdziesięciu galaktyk leżących w naszym bezpośrednim sąsiedztwie, zawiera około stu miliardów gwiazd. Dużo, ale zdaniem uczonych powinno być o wiele więcej. Gdzie się podziały, wyjaśnili niemieccy astronomowie.


Makrofagi 'uczą' uszkodzone neurony produkcji leczniczego białka

14 września 2015, 10:51

Naukowcy z Uniwersytetu Północnej Karoliny stworzyli komórki immunologiczne, które nie tylko wytwarzają i dostarczają do mózgu lecznicze białka, ale i "uczą" neurony, aby zaczęły je produkować same dla siebie.


Średniowieczna tajemnica w neolitycznym grobie — DNA z dolmenu Menga

10 kwietnia 2026, 16:38

Niemal sześć tysięcy lat temu, w pierwszej połowie czwartego tysiąclecia przed naszą erą, neolityczne społeczności południowej Iberii wzniosły dolmen Menga — jeden z najbardziej imponujących megalitycznych grobowców w Europie. Jego historia jednak nie zakończyła się w prehistorii. Dolmen był ponownie używany jako miejsce pochówku i rytuałów w epoce brązu, żelaza, w starożytności, a wreszcie w średniowieczu. Nowe badania genetyczne rzucają światło na tę ostatnią epokę, w której miały miejsce najbardziej zagadkowe pochówki. Odkryto je w 2005 roku, gdy archeolodzy trafili na szczątki dwóch osób.


Ludzie od 12 000 lat kształtują Ziemię. Zagrożeniem jest nie obecność człowieka, a nadmierna eksploatacja

20 kwietnia 2021, 08:31

W celu ochrony bioróżnorodności od kilkudziesięciu lat stosuje się metodę polegającą na ochronie ważnych regionów przez wpływem człowieka. Jednak nowe analizy obejmujące 12 000 lat wstecz wskazują, że jeszcze w czasach, gdy po Ziemi chodziły mamuty tylko 27% powierzchni planety było wolne od obecności człowieka. Obecnie jest to 19%


mRNA

Zdezorientowane geny

6 grudnia 2010, 16:04

Skomplikowana maszyneria żywych komórek wymaga współpracy wielu genów, które dopiero wspólnym wysiłkiem tworzą kompleksy protein, niezbędne do funkcjonowania komórki. Uważano zatem, że aktywizacja genów następuje w sposób zorganizowany. A jednak niekoniecznie.


Zewnętrzne zasilanie w czasie polowania

7 października 2015, 09:46

Dzbanecznik Nepenthes gracilis wykorzystuje energię spadających kropli deszczu do zasilania ruchu wieczka (klapki przykrywającej dzbanek). W ten sposób mrówki są wrzucane do płynów trawiennych.


Zwierzęta bez mózgu też śpią. Sen pojawił się jako funkcja metaboliczna, a nie neurologiczna?

20 maja 2021, 09:01

Studia nad snem są prowadzone zwykle pod kątem badań neurologicznych i tak też jest postrzegana rola snu. Tymczasem badania nad jednymi z najprostszych zwierząt – hydrami – wskazują, że sen pojawił się na długo przed pojawieniem się mózgu. A pojawił się z powodów metabolicznych.


Plazmonowy laser pracuje w temperaturze pokojowej

21 grudnia 2010, 11:24

Profesor Xiang Zhang z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Berkeley nie rzuca słów na wiatr. Przed dwoma laty wraz ze swoim zespołem połączył metalowe plazmonowe soczewki z "latającą głowicą" udoskonalając proces litograficzny i obiecał, że w ciągu 3-5 lat nowa technologia znajdzie komercyjne zastosowanie. Już rok później znacząco udoskonalił plazmonowy laser (spaser), dzięki czemu jest on w stanie wygenerować światło na przestrzeni zaledwie 5 nanometrów.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk